+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden Eskimoların yaşayış tarzları nasıldır? ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. Ziyaretçi

    Eskimoların yaşayış tarzları nasıldır?





  2. Ziyaretçi





    Cevap:
    Eskimo Yaşam Tarzı Nasıldır



    Eskimo," sayisiz toplumun (Allivik, Copper, Netsilik, Polar, Iglulik, Aleut, Chukchi, Koryak, Cugach, Kobuk) obalar biçiminde örgütlenerek Kanada'dan Alaska'ya, Grönland'dan Kuzey Asya'ya, Kuzey kutbun dörtbir yanina yayilmis fiziksel görünüsleri, dilleri, mitolojileri, sanatlari, üretim araçlari ve üretim iliskileri bakimindan büyük benzerlik gösteren toplumlarin genel adidir Kimi eskimo toplumlarin dilinde "Eskimo" terimi melek anlamina yakin düsüyor Her bir Eskimo toplumunun kendi iç evriminin getirdigi ve yörelerindeki baska halklardan etkilenmeleriyle edindikleri farklarin disinda genel karakteristikleri çok benzerdir
    Tarihimizin sadece onbinde birinde sanayilesmis toplumu yasadik yasamaktayiz, ama yüzde 99'unda derleyici ve avciydik ve göçebe bir yasam sürüyorduk Eskimolar 12 000 yil öncesine kadar hüküm sürmüs avci-derleyiciligin yakin zamana dek kendini koruyabilmis örneklerinden biridir Ama tüm toplumun sürekli göçer oldugu derleyici-avcilardan farklilikla Eskimo avcilari onlarca kilometre kamp yerinden açilir, belirledikleri av bölgesinde bir kaç hafta kalir, yeterince avlandiktan sonra eti kurutup, köpeklerin çektikleri kizaklariyla konak yerine tasirlar Konaklama yerindeki topluluk kimi kez tek aileye kadar inebilir
    Geçimleri hemen tümüyle denize ve deniz memelilerine baglidir Yakin geçmislerine dek orman ürünlerinden yararlanmayan tek derleyici-avci halk onlardi Sicakligin eksi altmis derecenin altina düstügü ormansiz cografya kosullarinda, gelistirdikleri teknolojinin diger derleyici-avci toplumlarla kiyasliginda belirgin üstünlügü göz kamastiricidir
    Kimi Eskimo toplumlarinda kadinlar ayi ve fok baligi avina katiliyorlar Derleyicilik ve avcilik biçimindeki geleneksel emek bölümü, avcilik içerisine sigismistir Kadinlar avlanma sürecine farkli bir islevle katilirlar; örnegin, sandalla avlanirken kadin sandalin dengelenmesi isini üstlenir, erkek zipkin firlatir Ama avcilik asil olarak erkegin isidir Avciligin hakim geçim yolu olmasinin maddi etkisi kendini erkek nüfusa verilen önemde belli eder Yeni dogmus kiz bebeklerin öldürülmesi Eskimolarin yaygin pratikleri olagelmis Erkek nüfusunun daha büyük olmasi eslesme biçimlerine etkir Çok kocali evlilik yaygindir, yanisira çesitli yasamsal zorunluluklar "kari degisimini" gerektirir Uzun av seferi için karisiyla birlikte yola koyulan erkek karisinin gebe, hasta, yarali olmasi durumunda arkadasindan karisini rica edebilir Ya da uzaktaki anababasini görmek isteyen kadin bir avcidan birlikte gitmeyi isteyebilir Bunun kiskançlik konusu olmasi bir yana, tersine, siki arkadasligin belirtisidir Dahasi bu yolla yardim etmek toplumsal bir görevdir Ama ayni iliski izinsiz kurulacak olursa zina kapsamina girer Zina hirsizlik kabul edilir Beklenecegi gibi çatismalarin temel konusu çocuklari doguran, emziren, büyüten, yiyecegi yenmeye hazirlayan, deriyi tabaklayip giysi üreten, sepet ören kadinlardir: "Evlilik sonrasinda ve öncesinde çesitli deneyimlere genis bir serbestlik izni bulunmasina karsin, Eskimolar kadin edinmek için sürekli bir rekabete ve sik sik asikar bir zina ya da baska bir erkegin karisina iradi bir elkoyma biçimini alan siddetli çatismalara girerler"

    Kadinlar üzerindeki bu çatismali iliski biçimleriyle karsilastirilirsa, Eskimolar dogal ve üretilmis zenginlik üzerinde pek az anlasmazliga düserler Kara ve deniz hayvanlarinin avlandigi arazi üzerinde ya da yerlesim alani üzerinde kisilerin ya da toplumlarin birbirleri karsisinda ayricalikli haklari yoktur Her toplumun tanimli bir topragi bulunmakla birlikte kesin siniri belirlenmemistir "Beyaz balina gibi büyük hayvanlar hakiki ortak mülkiyettir, herkesin ne gereksiniyorsa alma hakki vardir; bu düzen kitlik sirasinda tüm yiyecekler için geçerlidir" "Açlik ve bolluk paylasilir" maksimi Eskimolarin bölüsüm iliskilerinde birbirlerine karsi takindiklari moral tavri yetkinlikle ifade ediyor Obalar arasi ziyaretler armaganlasma senligi gibidir Armagan vermek, verilen kisiyi akraba yakinligina yükseltir Caribou Eskimolari armaganlastiklarina akraba olmasalar bile "yegen" derler
    Kuzey Alaska kiyi Eskimolarinin yasama kosullari Kuzeybati Amerika kiyi kizilderililerine benzer ve onlardan kültürce kuvvetle etkilenmislerdir Onlar gibi görece oturgan bir yerlesim örüntüsü sergilerler Kimi aileler av ve kara memelilerini avlamak için yaz kamplarina tasinirlar, digerleri kis köylerinde kalip deniz memelilerini avlarlar Eskimolarda seflik kurumsallasmamistir Çaliskanligiyla, cömertligiyle, ustaligiyla, konusmaciligiyla, deneyimliligiyle ve barisçiligiyla toplumsal sayginlik kazanan kisi önder konumundadir; ögüdü dinlenir fakat itaat edilmez Ama Alaska Eskimolarinda durum biraz degisik Oba içerindeki en genis aile basi tüm obaya önderlik ediyor Daha çok birikim yapan ve birikimini cömertçe dagitan genis aile digerleri arasindan sivrilir Bölüsüm, kendisinin ve ailesinin özel ayricaligi olmayan sef tarafindan tüm obayi olusturan bireyler arasinda yapilir Sef senlikler düzenler, ritüel ve törenleri yönetir Örnegin Aliutlarin cenaze sölenlerinde, sölene katilanlar yillarca biriktirdikleri kürk, çesitli araç gereç gibi zenginliklerini birbirlerine armagan ederler Bu sölenler Kuzeybati Kiyi kizil derililerinin potlaç senliklerini andirir; en fazla veren, en yüksek toplumsal prestij edinir Bireyler ve aileler arasinda derecelenme yaratici bu uygulamaya ragmen hiçbir Eskimo toplumu siniflara, kastlara bölünmemistir; erkeklerin kadinlar karsisinda statü üstünlügü disinda zümresel bir tabakalasma olusmamistir

    Düsünce dünyalari çalisma ve emek, doga ve insan diye bölünmemistir Uslamlama süreci maddi olan ile hayali olani birlikte kusatir Polar Eskimosu söyle düsünür: "Ayilar yoktur, çünkü buz yoktur; buz yoktur çünkü yeterli rüzgar yoktur; çok rüzgar yoktur, çünkü töreye aykiri davrandik" Mitleri, tabulari bu tür düsünüs örnekleriyle doludur
    18'in yüzyildan bu yana Rus isgaline ugrayan Alaska Eskimolari gibi hepsi sinifli toplumlarin hismina ugramis Artik kar evler insa etmiyorlar, metal araç gereç kullaniyorlar, parayla alisveris yapiyorlar, geleneklerinin inançlarinin bir çogunu korumakla birlikte, esitlikçi ortaklasmaci davranis biçimlerini zayiflatip giderek bize benziyorlar








  3. Ziyaretçi
    teşekkür ederim







+ Yorum Gönder

Hızlı Cevap Hızlı Cevap


:
eskimoların giyim tarzı
5 üzerinden 4.00 | Toplam : 3 kişi