+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden Dilimizi nasıl korumalıyız? Dilimiz hakkında bilgi ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. Ziyaretçi

    Dilimizi nasıl korumalıyız? Dilimiz hakkında bilgi





  2. ÆSiя
    Özel Üye





    Cevap: Türkçe’nin Doğru Kullanımı
    Prof. Dr Rıza FİLİZOK

    Dilimizi Niçin Doğru kullanmalıyız?

    Sevgili öğrenciler, bugün dilimizin, Türkçe’mizin doğru kullanımı konusunda bazı düşüncelerimi dile getirmek istiyorum.
    Öncelikle cevap vermemiz gereken soru "Dilimizi niçin doğru kullanmalıyız?" sorusudur.
    Dil, ekmek gibi, su gibi günlük hayatımızın içindedir ve soluduğumuz hava gibi bizi sarar, bundan dolayı onun varlığını hemen hemen hissetmeyiz. Gerçekten dil, üzerinde yaşadığımız toprak gibi ürünlerini sessizce bize sunar ve bizler bu sonsuz bahçenin meyvelerini sadece toplarız. Aslında dile, insanlığın en büyük buluşu olduğu için daha fazla ilgi göstermemiz gerektiğini düşünüyorum. Çünkü insanlarla, düşüncelerle, nesnelerle aramızdaki en önemli iletken dildir. İnsanları, düşünceleri, nesneleri biz, dilin aracılığıyla kavrarız, dil aracılığıyla kendimizi ifade ederiz. İşte dilin önemi burada ortaya çıkıyor. Türkçe’mizi niçin doğru kullanmalıyız sorusunun cevabı da buradadır. Dil bir iletken olarak iyi bir iletken midir, yoksa kötü bir iletken midir sorusuna şu cevabı vereceğiz: Bu, bize bağlıdır. Dili doğru kullandığımızda o iyi bir iletkendir, yanlış kullandığımızda ise kötü bir iletkendir. Biz dili ne kadar iyi tanıyor, dili ne kadar iyi kullanıyorsak anlaşmamız o kadar iyi olacaktır. Dil bizi başkalarına, başkalarını ve başka varlıkları bize yansıtan bir prizmadır. Dili doğru kullanmak ve doğru anlamak bu prizmayı mükemmelleştirmek demektir. Kullandığımız çağdaş araçlardaki göstergelerin, ekranların, ibrelerin bir an için bozuk olduğunu düşünelim. Bu bir felakettir. Fakat bir toplum için ondan daha büyük bir felaket vardır ki o da insanlar arasında, bir iş bölümü içinde görev alan kişiler arasında, fikir ve görüş alış verişinde bulunanlar arasında dil prizmasının görevini tam yapamamasıdır. Düşüncelerimizin anlaşılmasını istiyorsak, bunun en kestirme yolu dile hakim olmaktır.
    Dil üzerinde düşünür ve dili bir düşünce odağı gibi kabul ederseniz dilin düşünce hayatınızı zenginleştireceğini göreceksiniz. Dil düşüncenin evidir; binlerce yıllık insan zekası kelimelerde, deyimlerde, ifade kalıplarında gizlidir. İnsanlık tarafından bilgilerimizi depolamak için kullanılan ilk araç dil olmuştur. Bugün aynı işi daha sistemli yapması için bilgisayarı yarattık. Buna rağmen, günümüz için söylüyorum, dile yüklenmiş bilgi, bilgisayarlarımıza yüklenmiş bilgiden fazladır. Dil, bilgisayarlardan fazla olarak bilgilerin sadece yüklendiği yer değildir, aynı zamanda bilginin üretim alanıdır. Kısaca belirtmek istediğim şey, dilin düşüncelerimizi yansıtan bir araç olduğu gibi düşüncelerimizi geliştiren bir alan olduğudur. Basit bir örnek verelim: Bir insanın bildiği kelime sayısıyla, düşünce zenginliği doğru orantılıdır. Bildiğimiz kelime sayısı ne kadar fazlaysa düşünce alanımız da o kadar geniştir. İlk bakışta bu düşünce pek doğru görünmese de olgular incelendiğinde doğruluğu ortaya çıkmaktadır. Rönesans dönemi bilgin ve ressamları perspektif kavramını yaratmasalardı, gözümüzle görmemize rağmen önümüzde uzayan ağaçlı yolun bir perspektif yarattığını göremeyecek ve ilk çağların insanları gibi ağaçları resmimizde aynı boyda çizecektik. Rönesans bilgin ve ressamlarının tecrübesini bize ulaştıran şey "perspektif" kelimesidir.
    Dil üzerinde derin bir düşünce geliştirmeden doğru düşünmemiz mümkün değildir. İnsanlar, nesneler vasıtasıyla değil kelimeler aracılığıyla düşünür. Bundan dolayı düşüncenin iki aletinin olduğunu söyleyebiliriz: Bunlardan birincisi dil, diğeri mantıktır. Bilimlerin sunduğu bütün bilgiler bize sadece iki kaynaktan gelir: 1) Dil üzerinde düşünmekten, 2) Doğayı incelemekten. İşin ilgi çekici yanı doğadan gelen bilgilerin de dil kalıbına döküldükten sonra bize ulaşıyor olmasıdır. Anlaşılmak, mesleğimizde başarı elde etmek, yaratıcı olmak, yaradılışımızdan getirdiğimiz ve sadece kendimize ait olan yeteneklerimizi yurdumuzun ve insanlığın hizmetine sunmak istiyorsak işe dilimize ilgi göstermekle başlayabiliriz.
    Bu konuşmamda önce, dilin oluşturduğu sistemden, daha sonra da söz ve yazıdan bahsetmek istiyorum.
    Dil, soyut bir sistemdir, buna karşılık onun kişisel kullanımı olan söz ve yazı somuttur. Çağdaş dil bilimi, sözün altında yatan soyut bir dil sistemi olduğunu ortaya çıkarmış bulunmaktadır. Batılılar, dil biliminin bu keşfinden sonra okullarında gramer bilgilerinin yanında öğrencilerin dillerini daha yetkinlikle kullanabilmelerini sağlamak amacıyla çağdaş dil bilimi ve göstergebilimiyle birlikte dil sistemiyle ilgili bilgiler de vermeye başladılar. Dilin oluşturduğu bu sistemi tanımak bizlere dili daha derinden kavrama ve daha başarılı kullanma olanakları kazandırmaktadır. Dilin nasıl bir sistem oluşturduğunu birkaç örnekle açıklamaya çalışacağım. Ayrıca Türkçe’mizin sistematik yapısını bir iki küçük örnekle anlatacağım.
    Her dil, farklı tecrübelerden doğduğundan farklı bir dünya görüşünü yansıtır. Tuhaf görünse de İngilizce, Türkçe, Fransızca dünyayı farklı biçimde algılar. Bu algılama farkı aynı nesneleri adlandıran kelimelerin farklı anlamlar taşıması sonucunu doğurur. Türkçe yürek, Arapça kalp, Fransızca “coeur” kelimelerinin anlamları aynıdır, ancak kapladıkları anlam alanı yönünden dilsel değerleri farklıdır. Bu olguyu somut bir örnekle açıklayalım:





    Gökkuşağı, somut bir gerçeklik alanıdır. Bize değişmeyen bir ışık tayfı sunar. Bu tayfta yer alan renkler meselâ Türk dili tarafından yediye bölünerek, bir Bantu dili tarafından üçe bölünerek adlandırılmaktadır. Bu durumda bir rengin değeri, yani gerçeklik alanı Türk dilinde I/7, Bantu dilinde 1/3'tür. Yani gök kuşağındaki renkleri yedi kelimeyle karşılayan Türkçe’de bir kelimenin payına düşen gerçeklik alanı daha küçük, gök kuşağındaki renkleri üç kelimeyle karşılayan Bantu dilinde bir kelimenin payına düşen gerçeklik alanı daha büyüktür. Bunun manası şudur: Bir kelimenin geniş bir anlama gelmesini bir dilin zenginliği olarak düşünüyorsanız, Bantu dilindeki renk adları anlam yönünden daha zengindir, daha çok renk tonunu ifade eder. Ancak, düşündüğümüzün aksine bir dilde bir kelime anlam yönünden ne kadar dar bir gerçeklik alanını dile getiriyorsa o dilin anlatma yeteneği o kadar gelişmiştir.
    Her dilde kelimelerin farklı değerlerde olması bilim ve tercüme konularını yakından ilgilendirmektedir. Kelimelerin değer farklılığı hiçbir dilden hiçbir dile tam tercüme yapılamaması sonucunu doğurmaktadır. En iyi yapılmış tercümelerde bile konusuna göre az veya çok daima bir bilgi kaybı söz konusudur. Yurdumuz göz önünde bulundurulduğunda çağın bilgilerini edinmek için tercüme çalışmaları çok büyük bir öneme sahiptir. Ancak bu tercümeler, biraz önce sözünü ettiğimiz kelimelerin değer farklılıkları göz önüne alınmadan yapıldığından, yani Batı dillerindeki bilgiler Türk dil sistemi içinde anlatılamadığından edindiğimiz bilgiler noksan kalmakta, yurdumuzda gerçek bir bilim hayatı kurulamamaktadır. Daha önce dilin düşüncenin evi olduğunu söyledik, şimdi şunu ekleyelim: Düşünce ancak ve ancak ana dilimizin bahçesinde çiçek açar. Bilimi Türkçe’de kuramıyorsak, ona sahip değiliz demektir. Her dilin kelimeleri farklı bir dünya algılaması yansıtır. Bu algılama tarzı dil sisteminin bir parçasıdır.

    Seçme ve Sıralama Eksenleri

    Dil sistemi, karşıtlık ilkesine dayanır, ünlüler ünsüzlerle, eş anlamlılar zıt anlamlılarla bir karşıtlıklar düzeni kurar. Bu karşıtlıklardan birisi, seçme ve sıralama eksenidir:
    Bir dili kullanırken kelimeleri, dilbilgisinden bildiğimiz bir düzende "Özne, tümleç, nesne, yüklem" düzeninde sıralarız. Buna sıralama ekseni adını veriyoruz. Sıralama ekseninde kelimeler, cümle içindeki görevlerine göre yeni bir anlam kazanırlar. "Ahmet kediyi yakaladı." cümlesinde Ahmet eylemi yapan öznedir, kedi bu eylemden etkilenen varlıktır. "Kedi fareyi yakaladı." cümlesinde eylemi yapan kedidir. Bu, şu anlama gelmektedir: Kelimenin cümle içindeki konumu ona yeni bir anlam kazandırır. Buna kelimenin “söz dizimi” anlamı adını veriyoruz. Sıralama ekseninde yapılan değişiklikler, çok ciddî anlam değişmelerine yol açar. Türkçe söz dizimi açısından kurallı bir dil olduğundan onu doğru kullanmanın temel şartlarından birisi, sıralama ekseninde hata yapmamaktır. Sebepsiz olarak devrik cümle kurmak doğru değildir. Türkçe’de devrik cümlenin yeri vardır, ancak bunun da bir anlam inceliği elde etmek için ve kurallarına uyularak yapılması gerekir.
    Sıralama ekseninde yer alan kelimeler, özne yahut nesne oluşlarına göre yeni bir anlam kazandıkları gibi, önünde yahut ardında bulunan kelimelere göre ve birbirlerine bağlanış biçimlerine göre de yeni anlamlar kazanır. "Göz" kelimesi bir cümle içinde kendisinden sonra gelen kelimeye göre yeni anlamlar kazanır: "Göz alıcı, göz hekimi, göz hakkı, göz hapsi, göz kararı, göz koymak, göz önü, göz yaşı, göz yummak, gözden düşmek, göze gelmek, gözden kaçmak, gözden kaybolmak, göze girmek, gözü tok" gibi kullanımlarda göz kelimesi çok farklı anlamlarda kullanılmıştır.
    Sıralama ekseninden başka dilde bir de seçme ekseni vardır. Seçme ekseni, sıralama ekseninde yer alan kelimelerin yerini alabilecek kelimelerin oluşturduğu listedir. Bir cümlenin öznesinin "Mehmet" olduğunu düşünelim. Bu cümlede "Mehmet" yerine “o”, “arkadaşım”, “kardeşim”, “bizim yaramaz" kelimelerini kullanabiliriz. Dilimiz bize bir cümlede bulunan bir kelimenin yerini alabilecek bir kelime listesi sunar. Bu listeye seçme ekseni adını veriyoruz. Dili doğru kullananlar bu listeden en uygun kelimeyi seçenlerdir. Bu kelimeyi seçerken cümleye en uygun olanını bulmamız çok önemlidir. Bu kelimenin seçiminde kiminle, nerede, hangi şartlarda konuştuğumuzun yahut yazıda kime ve hangi şartlarda yazdığımızın da göz önünde bulundurulması gerekir. Bu konu doğru anlatımın temelini oluşturur.
    Dikkat edilecek olursa seçme ekseninde yer alan kelimeler iki zıt özelliği kendilerinde toplarlar: Onlar bir bakıma eş anlamlı kelimelerdir. Özne olarak bir cümlede "Ahmet" kelimesini kullanabileceğim gibi "O" zamirini de kullanabilirim. Bu durumda "Ahmet" ve "O" aynı varlığı dile getirir ve eş anlamlıdır. Diğer yönden Ahmet'ten "Ahmet" yahut "O" diye söz etmemiz arasında ince bir anlam farkı vardır: “O” dediğimizde adını anmak istemediğimizi de hissettirmiş olma imkânını elde ederiz. Aralarındaki farktan dolayı, “Ahmet” kelimesi ile “o” kelimesi bir “karşıtlık” hali, bir mukabil oluş hali (opposition) içindedir. Seçme ekseninde yer alan kelimeler bir yönden aynı, bir yönden farklıdırlar. Anlatım dediğimiz şey bu listeden en uygun olanını seçmektir. Kişisel olarak kelimelere bağlı seçme eksenlerimizin genişliği dile hakimiyetimizin bir göstergesidir.



    İkinci Örnek:


    O bayramda burada Kalacak.
    Ahmet 29 Ekimde Ankara'da oturacak.
    Bizimki tatilde evde olacak
    Arkadaşım o gün evden çıkmayacak


    Dilimizin kelimeleri, sadece söz dizimi ilişkileri içinde değil, anlam bilimi ilişkileri içinde de bir karşıtlık sistemi yaratır:




    Bu tablo bize, kelimeleri tek başına öğrenmenin pek de yararlı olmadığını göstermektedir. Sözlüklerimiz bize kelimelerin anlamını verirken kelimenin sadece eşanlamlılarını sayar. Bu faydalıdır fakat yeterli değildir. "İnmek" kelimesinin Türkçe’de nasıl kullanıldığını bilmek için onu bütün karşıtlık (opposition/mukabiliyet) sistemi içinde algılamak gerekmektedir: Merdivenden de, attan da otobüsten de “ineriz” ama ata ve otobüse “bindiğimiz” halde merdivenlerden “çıkarız”.
    Dil sistemlerinin incelenmesinden şu sonuç çıkmıştır: Kelimelerin anlamlarını doğru öğrenmenin dört yolu vardır: Tanımlarını öğreniniz, eş anlamlılarını öğreniniz, zıt anlamlılarını öğreniniz, karşıtlarını öğreniniz. Birçok soyut kelimenin anlaşılması ancak zıt ve karşıt anlamlılarının bilinmesiyle mümkündür.


    Türkçe’nin Söz Dizimi Yapısına Bir Örnek:

    Yardımcı Fiiller Seçme Ekseni:

    Aşağıdaki yardımcı fiil listeleri birer "seçme ekseni" oluşturmaktadır. (Bu listeler, açık uçludur, onlara daha birçok unsur eklenebilir.) Bu listeleri yeterince uzatabiliyor ve amacınıza en uygun olanı seçebiliyorsanız, dili iyi kullandığınızdan emin olabilirsiniz:




    Kelime bilgisine sahip olunuz:

    Bizler günlük hayatımızda kelimeleri, nesneleri adlandırmak için onların üzerine yapıştırılmış birer etiket gibi düşünürüz: "Şu nesne kapıdır, şu nesne kitaptır." deriz, geçeriz. Kelimeler bize hep aynı işi, adlandırma işini yapıyormuş gibi görünürler. Aslında olgu hiç de basit değildir. Önce bilimin kullandığı kelimelerden, kavramlardan söz edelim: Meselâ "İnsan" kelimesini hem insanın niteliklerini ifade etmek için kullanabiliriz, hem insan kümesini, insan sınıfını anlatmak için kullanabiliriz. Ayrıca tek ve somut bir insanı adlandırmak için kullanırız. Bu kullanışların hiçbiri kelimenin mecaz manası değildir, üç halde de kelime, hakiki manasında kullanılmıştır. Birinci durumda insan kelimesi "içlem" halinde insanı ifade eder. Eğer bir kavram içine aldığı bireylerin ortak niteliklerini, özelliklerini gösterirse o nitelikler kavramın içlemini teşkil eder. Akıllılık, hareketlilik, duyarlık gibi nitelikler insan kavramının içlemini (intansiyon, compréhension) oluşturur. Bu durumda insan kelimesinin tanımı şöyle olacaktır: "İnsan: Akıllı, hareketli, duyarlıklı, canlı varlık." İkinci durumda insan kelimesi kaplam (extansiyon) halinde insanı ifade eder. Bir kavramın kaplamı içine aldığı fertler kümesidir, bir kelime tarafından belirlenmiş bir nesne sınıfıdır. Bu ikinci durumda insan kelimesinin tanımı şöyle olacaktır: "İnsan: "Ahmet, Mehmet, Ayşe, Descartes, Aristo..n". Eğer örnek olarak ele aldığımız kelime ağaç olsaydı bu durumda tanımı şöyle olacaktı: "Çam, gürgen, meşe, ardıç ağaç adını alır." Üçüncü durumda insan kavramı nesne sınıfının bir tek üyesini belirtmek üzere kullanılabilir: "İleride bir insan görüyorum." cümlesinde bu kavram tek ve belirli bir kişiyi ifade eder ve ilk iki anlamından tamamen farklı bir anlamda kullanılmıştır.
    Bu örnekler bize şunu göstermektedir: Tek bir kelime olarak gördüğümüz kavramlar hakiki anlamlarında olmak şartıyla en azından üç ayrı şekilde kullanılabilmektedir. Kelimelerin doğru kullanılabilmesi için bu üç ayrı anlamın bilinçli olarak birbirinden ayrılması gerekir.
    Bilindiği gibi kelimelerin bir sözlük anlamları bir de kullanım anlamları vardır. Kelimelerin sözlük anlamları onların genel anlamlarıdır, sözlüklerde kelimeler çoğu zaman içlemleriyle tanımlanır. Bir sözlüğe bakıldığında aynı kelimenin birçok hakikî ve mecazî manasının olduğu görülür. Buna karşılık bir cümle içinde çok anlamlı bir kelimenin, sadece tek bir anlamı vardır. Ancak edebî eserlerde kelimeler çok anlamlı olarak kullanılabilir. Ancak bilim eserlerinde ve iş başında kelimeler hakikî anlamlarında kullanılmalıdır.
    Güzel ve doğru bir Türkçe’ye ulaşmanın yolları nelerdir? Türkçe’nin kuralları hiçbir dilde görülmeyecek kadar yalın ve basittir. Dil öğrenimi, ana dilimiz bile olsa dünyanın en zor bilgi alanlarından birisidir. Çünkü öğrenilecek unsurlar sonsuzdur. Türkçe diğer dillere göre büyük bir kurallılık sergilediğinden göreceli olarak bize büyük kolaylıklar sağlamaktadır ve hiç zorlanmadan onu öğreniyoruz. Ancak Türkçe’nin bize sağladığı bu kolaylık, dilimizin aleyhine bir durum yaratmaktadır: Dilimizi doğru kullanmak için bir gayret göstermemiz gerekmediği duygusuna kapılıyoruz.
    Siz gençlere Türkçe’yi daha doğru kullanabilmeniz için onun hangi alanlarına eğilmeniz gerektiğini kısaca hatırlatmak yararlı olacaktır.
    Türkçe eklemeli bir dil olduğundan ek sistemini çok iyi tanımak gerekmektedir. Siz gençler, genellikle bu basit ek sistemini tanıyorsunuz. Ancak bu eklerin çok ince görevleri vardır. Etkili bir anlatıma ulaşmak için size yeterince öğretemediğimiz bu ek sistemini mükemmel olarak bilmeniz gerekmektedir. Mesela "Bul-u-n-du" yahut "gül-ü-n-dü" kelimelerindeki "n" ekinin veya "Görüldü" yahut "tutuldu" kelimelerindeki "l" ekinin görevini yanlış tespit etmemiz mümkündür. Bence güzel ve doğru Türkçe’ye ulaşmanın ilk şartı bu ek sistemini iyi bilmektir.
    Kanımca, güzel ve doğru Türkçe’ye ulaşmak isteyenlerin üzerinde çalışacağı ikinci konu, Türkçe’nin fiil sistemidir. Türkler, hareketli bir millet olduğundan dilimiz fiil yönünden çok zengindir ve olağanüstü kolay ve kurallı bir çekim sistemine sahiptir. Buna karşılık ad soylu kelimelerimiz azdır. Bu da dilimizin zayıf yönünü oluşturur. Ancak Türkçe, fiillerden isim yaparak, yardımcı fiillerden ve yineleme öbeklerinden yararlanarak bu zayıflıktan bir zenginlik alanı yaratmıştır. Bundan dolayı fiillerin, Türkçe’nin temelini oluşturduğunu söyleyebiliriz. Fiilleri, fiil yapım eklerini, fiil çekim sistemini, yardımcı fiilleri, fiilimsileri yani bağ fiilleri ve sıfat fiilleri gereğince tanımadan Türkçe’yi doğru kullanmak mümkün değildir.
    Nihayet Türkçe’nin en önemli fiili olan "cevher fiili"nden, günümüzdeki adlarıyla "ek fiil"den yani şu minicik "imek" fiilinden söz açmalıyız. İsim cümlelerinde ve birleşik zaman çekiminde ortaya çıkan bu fiil, Türkçe’nin sırlarından birisini oluşturur.
    İsim tamlaması Türkçe’yi doğru kullanmak isteyenlerin üzerinde en fazla duracakları konulardan birisidir. Bu herkesin bildiği basit bir konudur, bununla birlikte tamlamalar bizi en sık yanıltan alanların başında yer alır. İsim tamlaması uzadıkça ve diğer söz gruplarını içine aldıkça bize konuşmacı hatta dinleyici olarak çetin problemler çıkarır. Gençlere isim tamlamalarına hakim olmayı öneririm. Tamlamalara hakim olan, Türkçe’de kolay kolay yanlışlık yapmaz.
    Türkçe çok renkli bir dildir; yabancı uzmanlar, Türkçe’nin bu özelliğini sık sık vurgulamışlardır. Türkçe’ye bu özelliğini veren deyimleri ve atasözleridir. "Eli ermemek, gözü arkada kalmak, daldan dala konmak, dört elle sarılmak" gibi deyimler gerçekten gözlerimizin önüne canlı tablolar serer.
    Türk dilinin bütün özellikleri, kuralları üzüntüyle söyleyelim, henüz bilginlerimiz tarafından tespit edilmemiştir. Bundan dolayı, pratik bir yol olarak Türkçe’nin inceliklerini öğrenmek ve onu doğru kullanmak isteyen gençlere Türkçe’nin deyimlerini, atasözlerini, türkülerini, manilerini, bilmecelerini incelemeyi öneririm. Türkçe’nin henüz dil bilgisi kitaplarına geçmemiş bütün güzelliklerini, bütün kurallarını onlarda bulabilirsiniz. Türkçe’nin inceliklerini öğrenmenin diğer bir yolu klasik eserlerimizi okumaktır. Bilim alanında en yeni kitapları okuyunuz, sanat alanında ise baş yapıtları, klasikleri tercih ediniz.
    Dili doğru kullanmak, doğru anlatmak amacına ulaşmak için birkaç bilim dalında bilgi sahibi olmamız ve bu alanlardaki bilgilerimizden yararlanmamız gerekmektedir. Bütün büyük başarılar gibi dili doğru kullanma başarısına ulaşmamız da bazı bilgi dallarına ilgi duymamıza bağlıdır. Doğru bir anlatıma ulaşmak isteyenler düşünme sanatından, dilbilimi ve dilbilgisinden, kompozisyon sanatından yararlanmak zorundadır. Günümüzde dili doğru kullanma anlayışı bunların da ötesine geçmiştir. Çağdaş anlayış, artık bizden dilimizin oluşturduğu soyut sistemi tanımamızı, dilde norm fikrini göz önünde bulundurmamızı ve dil ile dilin kullanıldığı ortam arasındaki ilişkiyi söze yansıtmamızı istemektedir. Bunlar için de gösterge bilimini, belâgat yahut retorik denilen söz söyleme sanatlarını tanımamızda yarar vardır.
    Düşünmek sanatı, fark etmek, seçmek, sınıflandırmak, karşılaştırmak, analiz ve sentez yapmak sanatıdır. Bu sanatı öğrenmek isteyenler dilin büyülü dünyasından işe başlayabilirler.

    BURADAN indirebilirsiniz.







  3. in_fdell
    Yeni Üye
    dilimizi korumak için diğer dillere özenen gençleri bilgilendirsek ve ona gerektiği önemi versek yeter)







  4. Ziyaretçi
    aradığım cevap bu değil ama..

  5. Ensar
    Özel Üye
    Belki aradığınız budur

    Dilimizi Nasıl Korumalıyız


    Kültür mirasının nesilden nesile aktarılması dille mümkün olmaktadır Bizim de kültür hazinelerimiz Türkçemizin zenginliği, canlılığı sayesinde günümüze kadar ulaşmıştır Atalarımız biliyordu ki; Dilini kaybeden bir millet, her şeyini kaybetmiştir Bu bilinçle Türkçemize sahip çıktıkları için onların eserleri günümüzde de el üstüne tutulmaktadır

    Cemil Meriç diyor ki “Kamusa uzanan el, namusa uzanmıştır” Bizim için dil ne kadar kutsal ve değerlidir, bu cümleden çok net olarak anlayabiliriz Peki bu kadar önem arz eden bir konuda biz ne kadar duyarlıyız?

    Türkçemiz zevksiz, yabancı artığı kelimelerle doldurulmuş Afedersiniz yerine pardon; Allaha ısmarladık ya da hoşçakal yerine hadi baay; teşekkür ederim yerine mersi… gibi ne idüğü bilirsiz bir sürü kelime Türkçemize yerleştirilmiştir

    Yabancı dil özentisi almış başını yürümüş Yabancı dilde kelimeler kullanmak suretiyle kendini kültürlü, modern göstermek gayretinde olan kimliksizlere ne demeli?

    Anaokuluna kadar giren ve birçoğumuzun da gurur duyduğu (!) İngilizceyi nasıl tarif etmeli? Hazırlık sınıfı adı altında bir yıl boyunca yabancı dille eğitim verip bunu da övünç meselesi haline getirmeyi ne şekilde yorumlamalı?

    Türkçemizde karşılığı yokmuş gibi tabelaları, iş yeri adlarını tarzanca ile doldurmayı hangi şeref kürsüsüne koymalı?

    Ya anadilini henüz konuşmaya başlayan çocuklarımızın dilinden düşmeyen “bye bye” ifadesini nasıl algılamalı?

    Bütün bu bilinçli tasfiye karşısında biz duyarlı Türklere düşen çok önemli görevler var Öncelikle insanı onurlu kılan dilin kendi dili olduğu bilincine varmak… Uydurma birkaç yabancı kelime kullanmanın sadece ve sadece düşüklük ve soysuzluk olduğunu idrak etmek…

    Çocuklarımızı “bye bye” mantığından kurtarıp halkımızı yabancı dil sevdasından vazgeçirip öncelikle Türkçe aşkını onların kalbine nakşetmek…
    Canım birkaç yabancı kelime kullanmakla ne çıkar, düşüncesini bırakıp ufkumuzu güzel Türkçemizle süslemek…

    Ayrıca çocuklarımızı emanet ettiğimiz öğretmenlerimizin dilimizi doğru kullanması ve en güzel şekilde öğretmesi gerekir Ve daha önemlisi bunu devlet politikası haline getirip bütün kurum ve kuruluşlara Türkçe sevgisini aşılayıp ‘Türk evladına Türkçeden başka bir dil yakışmaz’ anlayışını yerleştirmek lazımdır

    Bütün düşüncelerimizden, yabancı dile kökten karşıyız manası çıkarılmamalı Biz art niyetli ve yarım yamalak verilen yabancı dille eğitimin taraftarı değiliz Önce kendi dilimiz öğretilsin ve öğrenilsin; daha sonra lazım olana, gerektiği şekilde gerektiği kadar yabancı dil öğretilsin Türkçe bizim kalbimiz; kalpsiz yaşamak ne mümkün?
    Bahattin Akyol

  6. Ziyaretçi
    dilimizi yabancı kelimeler sokmayarak
    insanları uyararak
    dernekler kurarak

  7. Ziyaretçi
    Bilgiler çok iyi beğendim

+ Yorum Gönder

Hızlı Cevap Hızlı Cevap


:
dilimizi nasıl korumalıyız,  dilimizi nasıl koruruz,  türkçeyi nasıl koruyabiliriz,  türkçemizi nasıl korumalıyız,  türk dilini nasıl koruruz
5 üzerinden 3.27 | Toplam : 11 kişi